in this_issue
 
Edukacja 04_2018 okladka
wyszukiwarka
 

EDUKACJA

Edukacja do dorosłości osób z autyzmem

Edukacja 2018, 3(146), 48-57

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Edukacja do dorosłości osób z autyzmem

Danuta Wolska, Ewelina Sobocha

Instytut Pedagogiki Specjalnej, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie


 

Dorosłość osób z autyzmem jest wyzwaniem dla nich samych, ich rodziców i terapeutów. Poszukują oni różnych porad, wskazówek oraz inspiracji, które umożliwiłyby przeżywanie dorosłości w satysfakcjonujący sposób. Wchodzenie w nią często wiąże się z trudnością wypracowania gotowości do podjęcia zadań rozwojowych w tej fazie życia i realizacji nowych ról społecznych. Autorki w prezentowanym artykule przedstawiają propozycje, jak przygotować osoby z autyzmem w okresie adolescencji do nawiązywania relacji koleżeńskich, budowania przyjaźni i związków w życiu dorosłym. Przedstawione zostaną również propozycje rozwijania zainteresowań i możliwości spędzania czasu wolnego. Artykuł ma na celu pokazanie, jak istotną rolę odgrywa edukacja do dorosłości osób z autyzmem i jak planować jej przebieg, by mogły one jak najpełniej
 
 

Abstract

Education for adults with autism



The adulthood of persons with autism is a challenge to them, their parents and therapists. They search for various advice, guidelines, and inspiration that would allow them to experience adulthood in a satisfactory way. Entering this phase of their lives is often associated with the difficulty of developing the readiness to take on the developmental tasks of this phase of life and act in new social roles. The authors of this article present suggestions on how to prepare persons with autism during adolescence to establish relationships with friends, build friendships and establish relationships in adulthood. There are also proposals on how such persons can develop interests and spend their free time in this phase of life. The article aims to show the importance of the role of education about adulthood for persons with autism and how to plan its course, so that they can fully realize themselves in adult life.


Edukacja 2018, 3(146), 99–109

DOI 10.24131/3724.180308

ISSN 0239-6858

O jakości przewodników do nauczania języka polskiego
(metodycznie i krytycznie)

Beata Jarosz

Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Tematem artykułu jest poprawność metodyczna przewodników zawierających scenariusze lekcji języka polskiego. Na podstawie 15 publikacji z lat 2000–2014 scharakteryzowano najczęstsze nieprawidłowości pojawiające się w tego typu opracowaniach, obejmujące m.in. nieprecyzyjnie sformułowane tematy i cele lekcji, niewłaściwie określone metody nauczania czy nielogiczne konstrukcje przebiegu zajęć. Oszczędność metodyczna cechująca analizowane materiały dydaktyczne sugeruje niskie kompetencje ich autorów i może świadczyć o nieuświadamianiu sobie istoty konspektu. Niedbałe projektowanie, niespełniające kryteriów dobrego planu może prowadzić – zwłaszcza w przypadku początkujących nauczycieli – do porażek dydaktycznych i tym samym do obniżenia efektów kształcenia. Fakt ten uzmysławia potrzebę rzetelnego opiniowania przewodników metodycznych zarówno na etapie wydawniczym, jak i po ich ukazaniu się na rynku księgarskim.

Abstract


The quality of polish language teacher’s guides: a methodological and critical study


The article is devoted to the methodological correctness of teacher’s guides containing Polish language lesson plans. Based on 15 publications from 2000–2014, the author presented the most frequent errors found in such guides, including imprecisely formulated subjects and objectives of the lessons, inappropriately chosen teaching methods or illogically constructed lesson plans. The lack of a proper methodological approach of the analyzed teaching materials suggests the low competence of their authors and may attest to their failure to understand the essence of a lesson plan. Careless design, failing to meet the criteria of a good plan, may – especially in the case of inexperienced teachers – lead to classroom failure and, consequently, lower the outcomes of education. This fact distinctly illustrates the need for a thorough evaluation of teacher’s guides both at the stage of publication and after they have been released to the book market.

Edukacja 2018, 3(146), 85–98

DOI 10.24131/3724.180307

ISSN 0239-6858

 Dyspozycje osobiste a poczucie jakości życia u studentów w Polsce i na Ukrainie

Anna Tychmanowicz, Sara Filipiak

Instytut Psychologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Zoriana Sprynska

Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu


 

W artykule analizowano związki między wybranymi dyspozycjami osobistymi a poczuciem jakości życia u studentów w Polsce i na Ukrainie. Ponieważ badania nad poczuciem jakości życia wskazują na jego społeczno-kulturowe uwarunkowania, założono, że powiązania między analizowanymi zmiennymi mogą mieć odmienny charakter u studentów narodowości polskiej uczących się w Polsce oraz narodowości ukraińskiej uczących się na Ukrainie. Zbadano łącznie 100 studentów obu narodowości w wieku 18–24 lat. Zastosowano następujące narzędzia badawcze: Skalę Satysfakcji Życiowej (Diener, Emmons, Larson, Griffin, 1985), TIPI (Łaguna, Bąk, Purc, Mielniczuk, Oleś, 2014), Zrewidowany Kwestionariusz Portretów PVQ-40 Shaloma Shwartza oraz Test Orientacji Życiowej (Scheier, Carver, Bridges, 1994). Wyniki wskazały na związki między poczuciem jakości życia a dyspozycyjnym optymizmem oraz niektórymi cechami osobowości u studentów narodowości polskiej. Otrzymane rezultaty dyskutowane są w kontekście prawdopodobnych pozaosobowych korelatów poczucia jakości życia u studentów narodowości ukraińskiej. Wskazują one także na potrzebę działań edukacyjnych ukierunkowanych na wspieranie rozwoju dyspozycji osobistych na kolejnych etapach kształcenia.

Abstract


Personal dispositions and perceptions of the quality of life among Polish and Ukrainian students

 

The article analyzes the links between selected personal dispositions and the perception of the quality of life among students in Poland and Ukraine. Due to the fact that research on the quality of life is determined by socio-cultural factors, it was assumed that the relationships between the analyzed variables may be different among the Polish students studying in Poland and the Ukrainian students studying in Ukraine. 100 students between the ages of 18–24 of both nationalities were studied. The following research tools were used: Life Satisfaction Scale (Diener, Emmons, Larson, Griffin, 1985), TIPI (Łaguna, Bąk, Purc, Mielniczuk, Oleś, 2014), Revised Portrait Questionnaire PVQ-40 by Shalom Shwartz, and the Life Orientation Test (Scheier, Carver, Bridges, 1994). The results revealed the relationships between perceptions of the quality of life and dispositional optimism as well as some personality traits in the group of Polish students. The obtained results are discussed in the context of probable external correlates of the quality of life of the Ukrainian students. The research highlights the need to undertake educational activities focused on supporting the development of personal dispositions at successive educational stages.

Keywords: cross-cultural psychology, personal dispositions, perception of the quality of life, Polish and Ukrainian students.

 

Edukacja 2018, 3(146), 75–84

DOI 10.24131/3724.180306

ISSN 0239-6858

Między inkluzją a segregacją – badania nad jakością życia uczniów z zaburzeniem spektrum autyzmu

Jacek J. Błeszyński

Katedra Logopedii, Wydział Nauk Pedagogicznych, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

 

Coraz częściej i szerzej kształtuje się system edukacji integracyjnej i inkluzyjnej w Europie i na świecie. Tym samym obserwujemy powstawanie różnych podejść do problemu kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Przedstawione w tym artykule badania dotyczą analizy porównawczej prezentowanych wyników jakości życia dzieci i młodzieży z zaburzeniem spektrum autyzmu uczęszczających do dwóch typów szkół, tj. integracyjnej i specjalnej (z wydzielonymi klasami dla uczniów z tym zaburzeniem). Uzyskane wyniki pozwalają na szerszą i głębszą refleksję nad wskazaniami dotyczącymi wspierania rozwoju osób z autyzmem, jak również ukierunkowanie na personalistyczne nastawienie badawcze – wysłuchiwanie najbardziej zainteresowanych, czyli uczniów z zaburzeniem spektrum autyzmu.

 

Abstract


Between inclusion and segregation – research on the quality of life of students with autism spectrum disorder

Mainstreaming in Europe and the world is becoming increasingly more frequent, resulting in the development of different approaches to the challenges of educating students with special educational needs. The research presented in this article focused on a comparative analysis of the presented results of the quality of life of students with autism spectrum disorder attending two types of schools, i.e. an “integrated” school and a special school (with separate classes only for students with this disorder). The obtained results allow for a broader and deeper reflection on the indications regarding support for the development of students with autism, as well as an indication of a personalistic research attitude – listening to those most impacted, which here are the students with autism spectrum disorder.

Edukacja 2018, 3(146), 58-74

DOI 10.24131/3724.180305

ISSN 0239-6858  

Zdolni czy niedostosowani? Perfekcjonizm dziecięcy i młodzieżowy z perspektywy psychologii edukacji

 

Iwona Dudek, Romuald Polczyk

Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagielloński


 

Mimo trwających od kilku dekad badań wciąż toczony jest spór o to, co należy rozumieć przez termin „perfekcjonizm” oraz czy perfekcjonizm może być adaptacyjny, a jeżeli tak, to co wówczas oznacza. W artykule dokonano przeglądu koncepcji i metod pomiaru perfekcjonizmu. W dalszej części wskazano uwarunkowania rozwoju perfekcjonizmu oraz czynniki wpływające na jego występowanie wśród dzieci i młodzieży. Jak wskazują wyniki licznych badań, perfekcjonizm ma poważne konsekwencje dla edukacji. Wpływa on na osiągnięcia szkolne i akademickie uczniów i studentów, ich motywację i zaangażowanie w naukę, wiąże się także ze skłonnością do prokrastynacji. W artykule omówiono również skutki perfekcjonizmu w sferze dobrostanu psychicznego uczniów i studentów.

Abstract

Talented or maladjusted? The perfectionism of children and adolescents from the perspective of educational psychology

 

Despite the studies conducted over the past several decades, at the heart of the debate over perfectionism, there is still no consensus about the meaning of the word “perfectionism”, whether it is adaptive, and if so, what does this mean. The article reviews the theories and methods of measuring perfectionism. It then focuses on the determinants of development and the factors influencing the prevalence of perfectionism in children and adolescents. Numerous studies have revealed that perfectionism has serious consequences for education. It influences the school and academic achievement, students’ motivation and school engagement and is also associated with a tendency to procrastinate. This article discusses its effects on the well-being of pupils and students.

Edukacja 2018, 3(146), 41–47

DOI 10.24131/3724.180303

ISSN 0239-6858

Gerontologopedia, czyli pedagogia osób starszych, które nie mówią, ale mają własne zdanie

Adam A. Zych

Wydział Nauk Pedagogicznych, Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu

Przedmiotami tego artykułu są język, mowa i komunikacja osób starszych, których starość naznaczona bywa chorobą i/lub niepełnosprawnością. Społeczeństwo europejskie gwałtownie się starzeje. Trzydzieści lat temu nasz kontynent nazwano „podstarzałą Europą”, a dzisiaj mówi się, że Europa jest „starcem świata”. Należy dodać, że my, Polacy, „należymy do najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie…”, dlatego tak ważną kwestią demograficzną, medyczną i społeczną zarazem jest kondycja zdrowotna najstarszej generacji. Ostatnie lata przyniosły nową kategorię, jaką jest „gerontologopedia” lub „logopedia wieku podeszłego”, dziedzina z pogranicza logopedii i gerontologii. W pracy omówiono cele i podstawowe zadania tej rodzącej się pedagogii osób starszych, które nie mówią, ale mają własne zdanie. Artykuł zamyka konkluzja, że konieczne staje się stworzenie w obrębie geragogiki specjalnej nowej subdyscypliny logopedii, jaką jest gerontologopedia

 

Abstract

Gerontologopaedics, or, the pedagogy of older adults who do not speak, but they have their own opinions

This paper is on the language, speech, and communication of older adults who are at times affected by illness and/or disability. European society is rapidly ageing. Thirty years ago, Europe was called “an aging Europe”, whereas today it is known as “the old man of the world.” The Polish population today is the “fastest ageing society in Europe…”. Basic demographic, medical and social issues are reflected by the health condition of the oldest generation. The last few years have seen the development of a new category, called “gerontologopaedics” or “logopaedics of the elderly”, a field at the cusp of speech therapy and gerontology. This paper presents the main aims and tasks of this nascent pedagogy of older adults who do not speak, but have their own opinions. The paper ends with the conclusion that in the future, a new field of logopaedics will need to be developed in the field of special geragogy – gerontologopaedics.

Edukacja 2018, 3(146), 17–40

DOI 10.24131/3724.180302

ISSN 0239-6858

Wiedza w działaniu – o potrzebie wspólnoty praktyk andragogiki i pedeutologii w formalnych, pozaformalnych, nieformalnych przestrzeniach uczenia się

Rozalia Ligus

Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Wrocławski

Treścią artykułu są rozważania na temat wspólnych pól problemowych dwóch dyscyplin wyrosłych z  pedagogiki, tj. andragogiki i  pedeutologii a także wynikające z  tego związku możliwości aplikacyjne w instytucjach edukacyjnych oraz w pozaformalnych i nieformalnych przestrzeniach uczenia się, w których w  sposób szczególny akcentowany jest rozwój profesjonalizmu nauczycielskiego. Potrzeba wymiany i współtworzenia wiedzy we wspólnych przedsięwzięciach podejmowanych przez andragogów i pedeutologów mogłaby przyczynić się do stopniowego przerywania „zaklętego kręgu” racjonalności instrumentalnej w edukacji, rozproszenia wtórnego habitusu studentów i ich nauczycieli, najpierw wynoszonego z doświadczeń „szkolnych” i wzmacnianego w instytucjach edukacyjnych, w tym w instytucjach kształcenia wyższego.

 

Abstract


Knowledge in action – about the need for a community of practice among andragogs and pedeutologists in formal, non-formal, and informal learning

The article reflects on the common problems addressed by two disciplines that arose from pedagogy, i.e. andragogy and pedeutology, and the possibility of applying research results ensuing from this relationship, not only in educational institutions but, above all, in non-formal and informal learning that particularly addresses teachers’ professional development. The need to exchange and mutually create knowledge in joint scientific ventures undertaken by andragogues and pedeutologists could contribute to a gradual interruption of the “vicious circle” of instrumental rationality in education and disperse the secondary habitus of students and their teachers first learned from “school” experiences and reinforced in educational institutions, including in higher education institutions.


Edukacja 2018, 3(146),

5–16 DOI 10.24131/3724.1803001

ISSN 0239-6858

Droga humanistyki praktycznej – między ideą humboldtowską a uniwersytetem przedsiębiorczym


 

Mikołaj Przepiórkowski

Socjologii, Uniwersytet Warszawski


 

Niniejszy artykuł stanowi próbę odpowiedzi na popularne w kontekście planowanych reform szkolnictwa wyższego i ostatnich lat rozwoju nauki pytanie o przyszłość nauk humanistycznych oraz dobry model ich rozwoju w świetle ostatnich kilku lat dyskusji publicznej. Autor poddaje analizie trzy główne wizje uniwersytetu: uniwersytet humboldtowski, uniwersytet-przedsiębiorstwo oraz uniwersytet jako miejsce kształcenia elit, które stoją u podstaw narracji kreowanej przez polskich naukowców i stawiają nauki humanistyczne w opozycji do nauk ścisłych oraz praktycyzmu jako głównej osi ideologicznej nauki uniwersyteckiej. Postawiona zostaje teza, że w dzisiejszych czasach należy poszukiwać nowego modelu i promować wizję humanistyki praktycznej, identycznej w  swoich założeniach i  realizacji z  naukami ścisłymi, a  rozwiązaniem dylematu, jaką wizję przyjąć, może być uniwersytet przedsiębiorczy, często mylony z  faktycznie patologiczną formą uniwersytetu-przedsiębiorstwa.

 

 

Abstract

The road of practical humanities – between the Humboldtian model of higher education and the entrepreneurial University

 

This article is an attempt to answer the question about the future of humanities studies and to find a good model of their development in the context of recent discussions in Poland. The author analyzes three main visions of the university – the Humboldtian model of higher education, the entrepreneurial university model, and the university as a place for the education of the elites, which are the basis underlying the narratives developed by Polish academicians, who place the humanities in opposition to the natural sciences and criticize practicality as the main ideological pillar of the university. The author presents the thesis that today, a different model needs to be sought for the humanities, and that a vision of practical humanities needs to be promoted – one with identical assumptions and implementation as in the natural sciences. A solution to the dilemma of which vision to accept may be the entrepreneurial university, often confused with the actually pathological form of an enterprise-university.

Spis treści / Table of Contents

Mikołaj Przepiórkowski

Droga humanistyki praktycznej – między ideą humboldtowską a uniwersytetem przedsiębiorczym

The road of practical humanities – between the Humboldtian model of higher education and the entrepreneurial University

Rozalia Ligus

Wiedza w działaniu – o potrzebie wspólnoty praktyk andragogiki i pedeutologii w formalnych, pozaformalnych, nieformalnych przestrzeniach uczenia się

Knowledge in action – about the need for a community of practice among andragogs and pedeutologists in formal, non-formal, and informal learning

Adam Zych

Gerontologopedia, czyli pedagogia osób starszych, które nie mówią, ale mają własne zdanie

Gerontologopaedics, or, the pedagogy of older adults who do not speak, but they have their own opinions

Danuta Wolska, Ewelina Sobocha

Edukacja do dorosłości osób z autyzmem

Education for adults with autism

Iwona Dudek, Romuald Polczyk

Zdolni czy niedostosowani. Perfekcjonizm dziecięcy i młodzieżowy z perspektywy psychologii edukacji

Talented or maladjusted? The perfectionism of children and adolescents from the perspective of educational psychology

Jacek Błeszczyński

Między inkluzją a segregacją – badania nad jakością życia uczniów z zaburzeniem spektrum autyzmm

Between inclusion and segregation – research on the quality of life of students with autism spectrum disorder

Anna Tychmanowicz, Sara Filipiak, Zoriana Sprynska

Dyspozycje osobiste a poczucie jakości życia u studentów w Polsce i na Ukrainie

Personal dispositions and perceptions of the quality of life among Polish and Ukrainian students

Beata Jarosz

O jakości przewodników do nauczania języka polskiego (metodycznie i krytycznie)

The quality of polish language teacher’s guides: a methodological and critical study

Related articles