in this_issue
 
Edukacja 01_2019 okladka
wyszukiwarka
 

EDUKACJA

Wspomaganie uczniów z zaburzeniami mowy, języka i komunikacji w edukacji włączającej

Edukacja 2018, 4(147), 8-21

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Wspomaganie uczniów z zaburzeniami mowy, języka i komunikacji w edukacji włączającej

Dorota Podgórska-Jachnik

Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 

Zaburzenia mowy, języka i komunikacji uczniów mogą występować jako jedyne albo główne problemy rozwojowe lub mogą być powiązane z innymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Pierwszą kategorię prawo oświatowe kojarzy z potrzebą pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wynikającą z deficytów kompetencji i zaburzeń sprawności językowych. Druga towarzyszy innym trudnościom, np. większości niepełnosprawności. Kompensacja problemów zaburzeń mowy, języka i komunikacji stanowi duże wyzwanie dla systemu oświaty, zwłaszcza dla przedszkoli i szkół ogólnodostępnych realizujących edukację włączającą. Mogą one wspomóc dzieci i uczniów tym zakresie, głównie poprzez specjalistyczne zajęcia logopedyczne i rewalidację indywidualną. Trudne okazuje się jednak już samo wytypowanie jednostek wymagających po¬mocy, jak też szczegółowa diagnoza i projektowanie wsparcia. Artykuł ma na celu przybliżyć tę problematykę oraz nakreślić szerszy kontekst edukacyjny dla innych tekstów zawartych w tym numerze czasopisma.
 
 

Abstract

Supporting students with speech, language and communication disorders in inclusive education

Students’ speech, language and communication disorders can occur as the main or only developmental problem or they can also be linked to other special educational needs. The educational law associates the former with the need for psychological and pedagogical services resulting from language competence deficits and disorders. The latter includes other difficulties, for example, most disabilities. Compensating for speech, language and communication problems is a major challenge for the education system, especially for pre-schools and public schools implementing inclusive education programmes. They can help children and pupils with these problems mainly through individual rehabilitation and speech therapy classes. However, it is difficult to identify the individuals requiring assistance, as well as to provide detailed diagnoses and design the support. This article aims to provide more information about these issues and to outline the broader educational context for the other articles in this issue of the journal.


Słowo wstępne

Edukacja 2018, 3(146), 5-7

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Słowo wstępne

Dorota Podgórska-Jachnik

Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 

Oddajemy do Państwa rąk kolejny numer kwartalnika „Edukacja”. Tym razem zebrane teksty skoncentrowane są wokół problematyki zaburzeń mowy, języka i komunikacji oraz ich aspektów edukacyjno-terapeutycznych. Jest to szeroki obszar tematyczny związany z ważną sferą ludzkiego rozwoju i funkcjonowania. Wymienione pojęcia stanowią w sensie klasyfikacyjnym trzy różne kategorie, ale pozostające ze sobą we wzajemnych związkach. Mowa to specyficznie ludzka czynność związana z posługiwaniem się słowem (verbum), a więc aktywność werbalna. Język mówiony jest uniwersalnym systemem służącym do porozumiewania się. Zbudowany jest ze znaków – owych słów   wypowiadanych   podczas mówienia – oraz z zasad posługiwania się nimi, czyli gramatyki.   Mówienie   utożsamiane   jest z czynnością posługiwania się językiem   i wiąże się z wymianą myśli w złożonym procesie komunikowania się. Mowa, język   i komunikacja łączą się ze sobą, warunkują wzajemnie zarówno w prawidłowym rozwoju, jak i w różnego rodzaju jego zakłóceniach. W obszarze wytyczonym przez omawiane pojęcia mieszczą się kompetencje człowieka umożliwiające jego prawidłowy rozwój poznawczy, uczenie się, tworzenie relacji społecznych.

Zaburzenia mowy ograniczają możliwości poznawcze. Mowa jest bowiem jednym z procesów poznawczych silnie związanym z pozostałymi: percepcją, uwagą, pamięcią, wyobrażeniami i myśleniem. Uczenie się – w sensie psychologicznym i pedagogicznym wymaga sprawności wszystkich procesów poznawczych, ale to mowa i myślenie wydają się najważniejszym kluczem do efektywnej edukacji. Mowa, język i komunikacja rzutują na całość relacji społecznych. Tymczasem w przestrzeni wyznaczonej przez te trzy pojęcia pojawia się wiele zaburzeń, które mogą blokować rozwój i ograniczać szanse edukacyjne. Wielość tę odzwierciedlają m.in. złożone klasyfikacje zaburzeń mowy stosowane w logopedii. Ponadto zaburzenia te mogą występować jako jedyny lub dominujący problem i bardzo często też towarzyszą innym zaburzeniom, szczególnie niepełnosprawności, na co należy zwrócić uwagę w szkołach specjalnych, i ogólnodostępnych – integracyjnych lub realizujących edukację włączającą. Tam, gdzie pojawiają się niepełnosprawność czy inne specjalne potrzeby edukacyjne, konieczne jest większe uwrażliwienie na trudności uczniów w obszarze mowy, języka i komunikacji. Zaburzenia te stanowią przedmiot zainteresowań   logopedii, a także innych nauk, np.: psychologii rozwojowej, pedagogiki, psycholingwistyki, glottodydaktyki. W realiach polskiego systemu oświaty dzieci z trudnościami w tym obszarze wspierane są przez logopedów, psychologów, terapeutów pedagogicznych, i wszystkich nauczycieli. Wiedza diagnostycznoterapeutyczna o zaburzeniach mowy, języka i komunikacji wciąż jest jeszcze słabo znana pedagogom realizującym edukację włączającą. Trafna diagnoza specjalnych   potrzeb jest kluczem do efektywnego wspierania i terapii. Poetka Halina Poświatowska porównała w jednym ze swoich wierszy „oswajanie słów” do „oswajania tygrysów”, uznając, że to pierwsze jest trudniej- sze. Choć nie miała na myśli zajęć w gabi- necie logopedycznym, to jednak metafora ta trafnie odzwierciedla skalę wyzwań stojących przed terapeutami mowy. Auto- rzy poszczególnych artykułów „oswajają” więc tę problematykę, przedstawiając roz- ważania teoretyczno-koncepcyjne, a także dzieląc się doświadczeniami, analizą ba- dań empirycznych i wynikającymi z nich wskazówkami dla praktyki. Teksty zawierają również propozycje metodyczne.

Ze względu na wspomnianą już rozległość tematu wiodącego rozwinięciem tego wstępu jest artykuł wprowadzający redaktorki tomu, Doroty Podgórskiej-Jachnik, dotyczący edukacji włączającej wobec potrzeb uczniów z zaburzeniami mowy, języka i komunikacji. Kontekst edukacji włączającej jest istotny z punktu widzenia możliwości udzielania pomocy uczniom z takimi zaburzeniami, o czym pisze autorka. Tekst Magdaleny Harmacińskiej-Kowalewskiej na temat pamięci w syntetyzowaniu wyrazów z fonemów w wybranych programach edukacji wczesnoszkolnej ma wydźwięk metodyczny i profilaktyczny, gdyż odnosi się do etapu przygotowania do nauki czytania i pisania. Czytanie i pisanie to szczególna forma komunikacji, kluczowa z punktu widzenia całej nauki szkolnej, nazwana niegdyś przez Annę Brzezińską (1987) „nowym językiem dziecka”. Artykuł Marzenny Zaorskiej, choć poświęcony jest specyficznej grupie dzieci romskich w olsztyńskich szkołach, powinien być odczytywany w szerszym kontekście sytuacji dzieci z mniejszości językowych oraz wynikającej z niego specyficznej potrzeby wsparcia edukacyjnego, językowego i logopedycznego. Sytuacją tą jest dwujęzyczność – potencjalnie wzbogacająca, jednak rodząca także ryzyko niedosta- tecznego rozwoju kompetencji językowych w obu językach lub w tym, którym uczeń posługuje się na lekcjach. Problem dotyczy także dzieci migrantów, w tym Polaków wracających z rodzinami z zagranicy.

Dwa kolejne teksty dotyczą zaburzeń w zakresie komunikacji związanych silne z negatywnymi komponentami emocjonalnymi. Patrycja Janowska podejmuje problem mutyzmu wybiórczego u dzieci i uczniów. Jest to zaburzenie klasyfikowane jako emocjonalne, ale manifestujące się w (nie)mówieniu. Problem ten pojawia się w przedszkolach i szkołach (zwłasz- cza w klasach młodszych) coraz częściej.

Autorka prezentuje wyniki swoich badań nad   potrzebą   wsparcia   edukacyjnego   i specjalistycznego z perspektywy rodziców tych dzieci. Z kolei Maria Faściszew- ska koncentruje się na dzieciach jąkających się, a więc z zaburzeniem płynności mowy, u których lęk może być zarówno czynnikiem etiologicznym, jak i skutkiem. Osoby jąkające się wymagają specjali- stycznego   i   kompleksowego   wsparcia i autorka przestawia propozycję organi- zacji takiej całościowej pomocy na terenie placówki szkolnej. Również artykuł Mateusza Szurka dotyczy pewnych rozwiązań modelowych, poświęcony jest bowiem roli neurologopedy w opiece nad dzieckiem z niepełnosprawnością sprzężoną. Tema- tyka zaburzeń mowy w niepełnospraw- nościach złożonych kontynuowana   jest w dwóch kolejnych tekstach opartych na studiach przypadków. Krystian Manicki opisuje doświadczenia diagnostyczno-tera- peutyczne w pracy z pacjentem w wieku przedszkolnym z dyzartrią spowodowaną mózgowym porażeniem dziecięcym. Nato- miast Agnieszka Kamyk-Wawryszuk zajęła się specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dzieci w wieku przedszkolnym z niesamoistnym   opóźnieniem   rozwoju   mowy i z rozpoznaną chorobą rzadką. Określenie „choroba rzadka” sugeruje unikalność takich przypadków, jednak okazuje się, że choroby rzadkie wcale nie są sporadyczne, gdyż zsumowanie różnych jednostek nozologicznych spełniających kryterium „choroby rzadkiej” (wskaźnik epidemiologiczny do 5 przypadków na 10 000 osób), daje łącznie wysoki wskaźnik obejmujący 6–8% populacji. Choroby rzadkie mają charakter genetyczny, a w spektrum złożonych objawów często występują problemy z komunikacją. U wielu dzieci mowa jest opóźniona lub nie wykształca się, co zmusza nawet do wprowadzenia komunikacji wspierającej i alternatywnej. Jeśli zachodzi niewielkie prawdopodobieństwo, że w określonej szkole znajdzie się uczeń z daną chorobą rzadką, to możliwość, że pojawią się dzieci z jakimiś chorobami rzadkimi, jest wysoka. Warto więc spojrzeć na tekst pod kątem pewnego modelu postępowania związanego z identyfikacją potrzeb edukacyjnych w chorobach mieszczących się w kategorii rzadkich.

Kolejne dwa artykuły dotyczą problematyki osób z uszkodzonym słuchem. Joanna Kobosko przedstawia samoocenę osób głuchych z implantem ślimakowym komunikujących się w języku polskim fonicznym w kontekście ich tożsamości społeczno - kulturowej. Wyniki tego wstępnego badania obejmują osoby z uszkodzonym słuchem, których problemy w ostatnich latach były nieco marginalizowane wobec kulturowo Głuchych, identyfikujących się z języ- kiem migowym, walczących o uznanie ich języka i podkreślających swoją tożsamość społeczno-kulturową choćby przez stoso- wanie wielkiej litery „G”. Dla zaakcento- wania odmienności swoich potrzeb głusi opisywani przez Kobosko zaczynają określać się jako głusi mówiący, a nawet przez analogię do Głuchych użytkowników PJM (polskiego języka migowego) jako Głusi Mówiący. Te subtelne różnice znaczeniowe nie są powszechnie znane poza środo- wiskiem specjalistów, a stanowią istotny czynnik w projektowaniu rozwiązań edukacyjnych, jak również terapeutycznych na miarę potrzeb tych zróżnicowanych grup. Polecam czytelnikom ten ciekawy tekst, gdyż stanowi on unikalny materiał badawczy. Dobrze się zatem stało, że w niniejszym tomie znalazło się również opracowanie prezentujące problemy drugiej wspomnia- nej grupy. Artykuł Piotra Tomaszewskiego, Alicji Niedźwieckiej i Marty Majewskiej przedstawia problem narzędzi diagnostycz- nych do oceny kompetencji dzieci głuchych w posługiwaniu się językiem migowym. Mimo tego, że w Polsce uznano na mocy Ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowa- nia się prawo osób Głuchych do komuniko- wania się w ich języku i coraz więcej osób uczy się PJM, a środowisko Głuchych pro- wadzi intensywny lobbing na rzecz eduka- cji dwujęzycznej, to jednak – jak wykazują autorzy – odczuwa się w naszym kraju brak narzędzi diagnostycznych, które mogą być pomocne w monitorowaniu rozwoju dzieci używających języka migowego. Zestawie- nie obu tekstów dowodzi, że potrzeba różnicowania strategii edukacyjno-terapeu- tycznych w pracy z uczniami z uszkodzo- nym słuchem.

Tom zamyka opracowanie o charakte- rze metodycznym Magdaleny Hinc-Wir- kus, która przedstawia system piktogra- mów Sclera Symbols jako nowe narzędzie komunikacji alternatywnej. Autorka uka- zuje wykorzystanie systemu w terapii osób z niepełnosprawnością intelektualną z przy- kładami zastosowań w przypadku innych niepełnosprawności (np. autyzmu). Propo- zycje pomocy mają jednak charakter bar- dziej uniwersalny i warto upowszechnić ten ogólnie dostępny (za pośrednictwem portalu internetowego) oraz bezpłatny sys- tem AAC.
Mamy nadzieję, że przedstawione arty- kuły poszerzą wiedzę czytelników na temat diagnostycznych i edukacyjno-terapeutycz- nychaspektów zaburzeńmowy, języka i komu- nikacji oraz pomogą w projektowaniu sku- tecznego wsparcia dla uczniów ze specjal- nymi potrzebami edukacyjnymi. Zapra- szamy do dyskusji naukowej, a także do dzielenia   się   własnymi   przemyśleniami i wynikami badań w kolejnych numerach kwartalnika.

Kompleksowe wsparcie udzielane na terenie placówki szkolnej dziecku jąkającemu się

Edukacja 2018, 4(147), 68-79

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Kompleksowe wsparcie udzielane na terenie placówki szkolnej dziecku jąkającemu się

Maria Faściszewska

Katedra Logopedii, Uniwersytet Gdański


 

Artykuł jest poświęcony zagadnieniom związanym z sytuacją dzieci jąkających się w szkolnym środowisku edukacyjnym. Zaprezentowano definicję jąkania się oraz zarysowano cele i zasady metod terapeutycznych stosowanych najczęściej w Polsce. Najwięcej uwagi poświęcono zagadnieniom udzielania kompleksowego wsparcia na terenie szkoły dziecku jąkającemu się. Przedstawiono potrzebę budowania zespołu terapeutycznego złożonego z logopedy, rodziców, nauczycieli, pedagoga i psychologa oraz opisano zadania przed nim stojące. Wskazano również strategie udzielania pomocy dziecku jąkającemu się przez osoby wchodzące w skład tego zespołu.
 
 

Abstract

Comprehensive assistance for school-aged children who stutter

The article addresses the situation of school-aged children who stutter. A definition of stuttering is presented, as well as the goals and the principles behind the therapeutic methods most frequently used in Poland. Most of the article is devoted to the idea of the comprehensive assistance for school-aged children who stutter. The article argues that therapeutic teams of speech therapists, parents, teachers, educators, and psychologists need to be established, and defines the scope of their activities. Some strategies are also described to help the people involved in such teams to assist the children who stutter. 

Postępowanie logopedyczne w przypadku dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną

Edukacja 2018, 4(147), 80-91

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Postępowanie logopedyczne w przypadku dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną

Mateusz Szurek

Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Uniwersytet Łódzki


 
Występowanie niepełnosprawności sprzężonej wpływa negatywnie m.in. na proces rozwoju mowy i wymaga oddziaływań zarówno logopedycznych, jak i ogólnorozwojowych. W związku z tym ważne miejsce w zespole diagnostyczno-terapeutycznym zajmuje neurologopeda, który już we wczesnym etapie powinien wspomagać dziecko w rozwoju, nie tylko w skutecznym porozumiewaniu się, ale także m.in. w normowaniu czynności prymarnych. Terapia neurologopedyczna powinna opierać się w dużej mierze na doborze odpowiednich metod i technik, które wspomogą rozwój, rehabilitację i edukację dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną.
 
 

Abstract

Providing speech therapy to children with multiple disabilities

The appearance of multiple disabilities negatively influences speech development and requires interventions in the form of speech therapy as well as ones supporting general development. Therefore, an important role in the diagnostic-therapeutic team is played by a speech/language pathologist, who should already be assisting the child in its earliest stages, not only in developing effective intercommunication, but also in normalizing primary activities. His/her role is based largely on selecting the appropriate methods and techniques to support the development, rehabilitation and education of a child with multiple disabilities.

Sytuacja edukacyjna dzieci ze środowiska romskiego – ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb w zakresie terapii logopedycznej (na przykładzie miasta Olsztyna)

Edukacja 2018, 4(147), 33-45

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Sytuacja edukacyjna dzieci ze środowiska romskiego – ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb w zakresie terapii logopedycznej (na przykładzie miasta Olsztyna)

Marzenna Zaorska

Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie


 

Dzieci romskie, z racji etniczno-kulturowej oraz społecznej specyfiki środowiska, w którym się wychowują, stanowią grupę uczniów wymagających szczególnej pomocy w kreowaniu przebiegu edukacji szkolnej, jak również celowego wsparcia w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej (też logopedycznej). Artykuł przedstawia nie tylko specyfikę samego środowiska Romów w Polsce, ale także – na przykładzie Olsztyna– działania realizowane z myślą o romskich mieszkańcach miasta oraz dzieciach romskich kształcących się w wybranych szkołach funkcjonujących w mieście.
 
 

Abstract

The educational situation of children from the Romani community – with particular emphasis on the need for speech therapy (using the example of the city of Olsztyn)



Romani children, due to the ethno-cultural and social specificity of the community in which they are brought up, constitute a group of pupils who require special assistance in determining the course of their school education, as well as directed support in the area of psychological and pedagogical assistance (also in the area of speech therapy). Therefore, this article presents not only the specificity of the Romani community in Poland, but also – based on the example of Olsztyn – the activities conducted for the Romani inhabitants of this city and their children studying in selected schools operating in the city.


Wsparcie edukacyjne i specjalistyczne dla dzieci/uczniów z mutyzmem wybiórczym z perspektywy ich rodziców (na podstawie badań własnych)

Edukacja 2018, 4(147), 33-45

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Wsparcie edukacyjne i specjalistyczne dla dzieci/uczniów z mutyzmem wybiórczym z perspektywy ich rodziców (na podstawie badań własnych)

Patrycja Janowska

Zakład Pedagogiki Specjalnej i Logopedii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 

Mutyzm wybiórczy (MW) to zaburzenie polegające na braku lub ograniczeniu komunikacji werbalnej przy zachowaniu rozumienia mowy oraz możliwości porozumiewania się przez dziecko z wybranymi przez nie osobami. Zazwyczaj objawia się swobodną komunikacją werbalną dziecka z osobami, którym ono ufa oraz brakiem słownej komunikacji w sytuacji lub miejscu dla dziecka niepewnym, dlatego też MW najczęściej dotyka dzieci uczęszczające do przedszkoli i szkół. Celem artykułu jest omówienie specyfiki zaburzenia oraz oferowanego wsparcia edukacyjnego i specjalistycznego dla dzieci/uczniów z mutyzmem wybiór¬czym. W ramach niniejszej pracy przeprowadzono także badania mające na celu zweryfikowanie, z jakim natężeniem/w jakim stopniu występują charakterystyczne dla MW objawy. Przeprowadzone badania pozwo¬liły potwierdzić występowanie reprezentatywnych dla mutyzmu wybiórczego symptomów.
 
 

Abstract

Educational and specialised support for children / students with selective mutism from the perspective of their parents

Selective mutism (SM) is a disorder consisting of the lack or limitation of verbal communication while maintaining speech understanding and the ability of the child to communicate with selected persons. It is usually manifested as a child’s fluent contact with people whom they trust and the lack of verbal communication in a situation or place that is uncertain for a child. This is the reason why SM most often affects students of pre-schools and primary schools. The aim of the article is to discuss the specificity of the disorder and the educational and specialised support offered to children/pupils with selective mutism. As the part of the work, tests were conducted to verify the intensity/extent to which the symptoms characteristic of SM occur. The conducted research allowed us to confirm the occurrence of symptoms representative of selective mutism.


Pamięć a syntetyzowanie wyrazów z fonemów w wybranych programach edukacji wczesnoszkolnej na etapie przygotowującym do nauki czytania i pisania

Edukacja 2018, 4(147), 80-91

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Pamięć a syntetyzowanie wyrazów z fonemów w wybranych programach edukacji wczesnoszkolnej na etapie przygotowującym do nauki czytania i pisania

Magdalena Harmacińska-Kowalewska

Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 
Artykuł przedstawia analizę związku pomiędzy funkcjonowaniem pamięci operacyjnej a umiejętnością syntetyzowania wyrazów z fonemów u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Autorka tekstu podkreśla wzajemne oddziaływanie na siebie wspomnianych procesów, które wprowadzane są do programów edukacyjnych. Zarówno zadania z zakresu stymulacji pamięci, jak i syntetyzowania wyrazów z fonemów odgrywają istotną rolę podczas edukacji dzieci będących w normie rozwojowej, jak i tych wymagających specjalnego kształcenia. Źródłem danych potwierdzających wspomniane stanowisko jest badanie 16 uczniów ze zdiagnozowanymi zaburzeniami rozwoju, którzy pozostawali w terapii usprawniającej ogólny ich rozwój. Wykazano, iż stymulacja opisywanych procesów jest istotna i wymagana na etapie przygotowania do czytania i pisania.
 
 

Abstract

Memory and synthesising words from phonemes at the preparatory stage of learning to read and write in selected early childhood education programmes

The article presents an analysis of the relationship between the functioning of working memory and the ability to synthesise words from phonemes by early school aged children. The author of the text emphasises the interaction of these processes, which are introduced into educational programmes. Both the task of memory stimulation and synthesising words from phonemes play an important role in the education of normally developing children, as well as those requiring special education. The source of data confirming this position is a study of 16 pupils with diagnosed developmental disorders who remained in therapy to improve their overall development. It was shown that stimulating the described processes is important and required at the preparatory stage of reading and writing.

Diagnoza i terapia logopedyczna pacjenta dyzartrycznego z mózgowym porażeniem dziecięcym i zespołem wad wrodzonych. Studium przypadku

Edukacja 2018, 4(147), 92-107

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Diagnoza i terapia logopedyczna pacjenta dyzartrycznego z mózgowym porażeniem dziecięcym i zespołem wad wrodzonych. Studium przypadku

Krystian Manicki

Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 
Artykuł dotyczy problematyki zaburzeń dyzartrycznych u 6-letniego pacjenta z mózgowym porażeniem dziecięcym i zespołem wad wrodzonych. Autor omawia zagadnienia teoretyczne związane z etiologią, kla¬syfikacją oraz ogólną charakterystyką MPD, zwracając szczególną uwagę na zaburzenia mowy. W dalszej kolejności opisuje procedurę diagnozy dyzartrii oraz oceny kompetencji językowej dziecka z wykorzysta¬niem wybranych narzędzi badawczych. W ostatniej części autor przedstawia propozycję terapii.
 
 

Abstract

Logopaedic diagnosis and therapy of a dysarthric patient with cerebral palsy and a congenital malformation syndrome. A case study

The article concerns dysarthric disorders in a 6-year-old patient with cerebral palsy (CP) and a congenital malformation syndrome. The author discusses some theoretical issues related to the aetiology, classification and general characteristics of CP, with particular reference to speech disorders. Then, the procedures of dysarthria diagnosis and the evaluation of the child’s language competence using selected research tools are described. In the last section, the author presents a therapy proposal.

Potrzeby edukacyjne dzieci w wieku przedszkolnym z niesamoistnym opóźnieniem rozwoju mowy i z rozpoznaną chorobą rzadką. Studia przypadków chłopców z zespołem Cri du Chat i mukopolisacharydozą typu III

Edukacja 2018, 4(147), 92-107

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Potrzeby edukacyjne dzieci w wieku przedszkolnym z niesamoistnym opóźnieniem rozwoju mowy i z rozpoznaną chorobą rzadką. Studia przypadków chłopców z zespołem Cri du Chat i mukopolisacharydozą typu III

Agnieszka Kamyk-Wawryszuk

Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy


 
Celem podjętych badań było opisanie potrzeb edukacyjnych dzieci z rzadkimi chorobami genetycznymi skutkującymi niesamoistnym opóźnieniem rozwoju mowy oraz niepełnosprawnością intelektualną. Badania osadzono w orientacji jakościowej i przeprowadzono je z wykorzystaniem studiów indywidualnych przypadków. Objęto nimi dwóch chłopców w wieku przedszkolnym, którzy mieli zdiagnozowaną chorobę rzadką (zespół Cri du Chat oraz mukopolisacharydozę typu III), a na poziomie funkcjonalnym − niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym oraz opóźniony rozwój mowy. Na podstawie przeprowadzonych badań można wskazać, że zdiagnozowane potrzeby mieszczą się w istniejącym katalogu specjalnych potrzeb, jednak ich profil, jak również sam proces identyfikacji ma charakter zindywidualizowany.
 
 

Abstract

The educational needs of pre-school children with nonspontaneous speech development delay and with a recognized rare disease. Case studies of boys with Cri du Chat Syndrome and mucopolysaccharidosis

The purpose of this research was to describe the educational needs of children affected by rare genetic diseases resulting in nonspontaneous speech development delay and intellectual disability. The research adopted a qualitative approach using the case study method. The study subjects were two pre-school aged boys diagnosed with rare diseases (Cri du Chat syndrome and type III mucopolysaccharidosis), who functioned with moderate intellectual disability and delayed speech development. The conducted research determined that the diagnosed needs should be included in the existing special needs catalogue, but their profile as well as the process of their identification has an individualized character.
Potrzeby edukacyjne dzieci w wieku przedszkolnym z niesamoistnym opóźnieniem rozwoju mowy i z rozpoznaną chorobą rzadką. Studia przypadków chłopców z zespołem Cri du Chat i mukopolisacharydozą typu III Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Tożsamość społeczno-kulturowa a samoocena osób głuchych z implantem ślimakowym komunikujących się w języku polskim fonicznym – badanie wstępne

Edukacja 2018, 4(147), 125-135

DOI 10.24131/3724.180304

ISSN 0239-6858


 

Tożsamość społeczno-kulturowa a samoocena osób głuchych z implantem ślimakowym komunikujących się w języku polskim fonicznym – badanie wstępne

Joanna Kobosko

Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie


 
Tożsamość społeczno-kulturową osób g/Głuchych opisuje się zazwyczaj w czterech wymiarach jej doświadczania, na które wskazuje m.in. identyfikacja osób głuchych z osobami słyszącymi (wymiar: słyszenie), osobami g/Głuchymi (wymiar: głuchota), osobami g/Głuchymi i słyszącymi (wymiar: dwukulturowość) albo brak identyfikacji zarówno z osobami g/Głuchymi, jak i słyszącymi (wymiar: marginalizm). W pracy postawiono pytanie, jaka jest tożsamość społeczno-kulturowa osób głuchych z implantem ślimakowym (CI – cochlear implant) i jej związek z samooceną i innymi zmiennymi, m.in. socjodemograficznymi. Bada-niami objęto 28 osób prelingwalnie głuchych w wieku od 18 do 40 lat o wysokich kompetencjach w posługiwaniu się językiem polskim fonicznym oraz wykorzystano Deaf Identity Development Scale  N. Glickmana, Skalę Samooceny M. Rosenberga i Ankietę informacyjną. Wyniki pokazują, że osoby głuche z CI w największym stopniu postrzegają siebie jako mające tożsamość „dwukulturową” lub „słyszącą”. Obniżona samoocena wiąże się jedynie z tożsamością „marginalną”, tj. poczuciem braku identyfikacji i przynależności zarówno do g/Głuchych, jak i słyszących.
 
 

Abstract

The sociocultural identity of deaf persons with a cochlear implant using Polish phonic language and their self-esteem – a preliminary study

The sociocultural identity of deaf people is usually described in terms of the four dimensions in which it may be experienced, indicated by, among other things, the identification of deaf persons with hearing persons (the dimension: hearing), neither deaf nor hearing persons (the dimension: marginal), d/Deaf people (the dimension: deafness), both d/Deaf and hearing persons (the dimension: bicultural). We ask the questions: what is the sociocultural identity of deaf persons with a cochlear implant (CI), and is there a relationship between the sociocultural identity of a deaf person and self-esteem and other variables, including sociodemographic ones. The study involved 28 persons, prelingually deaf, aged between 18 and 40 years, highly competent in the spoken Polish language. The Deaf Identity Development Scale (N. Glickman), the Rosenberg Self-Esteem Scale and the Information Questionnaire were used in the study. The results show that deaf persons with a CI experience themselves as “bicultural” and “hearing” to the greatest extent, and decreased self-esteem is related only to those experiencing a “marginal” identity, that is, they lack a feeling of identity and belonging to both d/Deaf and hearing people.
Potrzeby edukacyjne dzieci w wieku przedszkolnym z niesamoistnym opóźnieniem rozwoju mowy i z rozpoznaną chorobą rzadką. Studia przypadków chłopców z zespołem Cri du Chat i mukopolisacharydozą typu III Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Related articles